درمان انحراف ستون فقرات
صفحه اصلی / مطالب و مقالات / بيماريهای مغز و اعصاب / توانبخشی کودکان و بزرگسالان مبتلا به فلج مغزی CP

توانبخشی کودکان و بزرگسالان مبتلا به فلج مغزی CP

مغز به عنوان عضوی که وظیفه هماهنگی بین بخش های مختلف بدن را به عهده دارد و با ارسال پیام هایی که به بخش های مختلف بدن ارسال می کند منجر به پاسخ های حرکتی متناسب نسبت به محیط می شود، بسیار مهم است. هر گونه آسیب مغزی می تواند اختلالاتی جدی در اندام های دیگر بدن ایجاد می کند.

آنچه در این مطلب میخوانید

یکی از سری بیماری هایی که در نتیجه آسیب های مغزی به وجود می آید، بیماری فلج مغزی است. فلج مغزی یا اصطلاحاً cp که در واقع مخفف واژه ی اصلی cerebral palsy است از جمله اختلالاتی است که بر اثر آسیب های احتمالی که بر سر و مغز کودک در دوران تکامل وارد شده است یا ناهنجاری های مادر زادی که مربوط به ژنتیک جنین است ایجاد می شود. علائم ظاهر شده در بیمار بسته به میزان و محل آسیب متفاوت است. فلج مغزی انواع مختلفی دارد که در افراد گوناگون علائم متفاوتی دارد. این عارضه می تواند منجر به اختلال در یادگیری، مهارت شنیداری، دیداری و گاهی تشنج شود. توانبخشی فلج مغزی امری ضروری برای کمک به کاهش عوارض و مشکلات ایجاد شده در کودک یا بزرگسال مبتلا به این عارضه مغزی است. توانبخشی به این افراد کمک می کند تا مشکلات کمتری را تجربه کرده و وابستگی کمتری نیز به اطرافیان داشته باشند، این امر نقش مهمی در افزایش اعتماد به نفس و تقویت روحیه در مبتلایان به این عارضه دارد.

علل فلج مغزی

فلج مغزی کودکان بر اثر رشد ناکامل یا غیر طبیعی و یا آسیب رسیدن به بخشی از مغز ایجاد می‌شود که این بخش کنترل حرکات بر بدن را به عهده دارد. این آسیب ممکن است قبل از تولد، در حین زایمان یا بعد از تولد رخ دهد. فلج مغزی ممکن است عوارضی هم روی کودکان داشته باشد.

فلج مغزی مادرزادی

اغلب کودکانی که به فلج مغزی (cp) دچار هستند، به صورت مادرزادی این بیماری را دارند؛ اما ابتلای آنان به فلج مغزی ماه‌ها یا حتی سال‌ها پس از تولد تشخیص داده می‌شود.

فلج مغزی اکتسابی

درصد کمی از کودکان به فلج مغزی اکتسابی مبتلا می‌شوند که در این صورت این بیماری بعد از تولد ایجاد می‌شود. برخی از علل ابتلا به فلج مغزی اکتسابی عبارتند از آسیب مغزی طی چند ماه یا چند سال اول زندگی کودک، عفونت مغزی مانند مننژیت باکتریایی و یا آنسفالیت ویروسی، مشکل در جریان خون به مغز، یا ضربه شدید به سر بر اثر تصادفات ماشین، زمین خوردن یا تجاوز به کودک.

توانبخشی کودکان و بزرگسالان مبتلا به فلج مغزی

علائم فلج مغزی

مطابق بررسی‌های انجام شده توسط مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC)، بعضی از علائم و نشانه‌های بالینی فلج مغزی به شرح زیر هستند:

انواع فلج مغزی در بیماران

بیماری فلج سی پی سه نوع اصلی دارد. بسیاری از افراد ممکن است به ترکیبی از این سه نوع مبتلا شوند.

فلج مغزی اسپاستیک

تقریباً ۷۵ تا ۸۸ درصد از افراد به این نوع مبتلا هستند. فلج مغزی اسپاستیک به معنی سفت شدن عضلات و گرفتگی آنها و در نتیجه کاهش دامنه‌ی حرکتی می‌باشد. در این نوع از بیماری که موجب سفت شدن عضلات در فرد بیمار می شود سبب می شود بنابراین گرفتگی آنها با درد همراه است که این عارضه می تواند در نواحی مختلف بدن اتفاق بیفتد.

فلج مغزی دیس‌کینتیک

این نوع بعضاً با نام دیستونیک، آتنوئید و یا کوریو استئوئید شناخته می‌شود. تقریباً ۱۵ درصد از افراد مبتلا به این نوع هستند. در واقع فلج مغزی دیس‌کینتیک باعث انقباضات عضلانی به صورت بی‌اختیار، غیرارادی، ممتد و یا متناوب می‌شود دلیل آن می تواند تونوس عضلانی باشد که از سفت به شل تغییر می کند و معمولاً با حرکات آرام و ریتمیک نیز همراه است. د واقع این عارضه ممکن است که کل بدن فرد بیمار را درگیر خود کند.

فلج مغزی آتاکسیک

آتاکسی به معنای عدم توانایی برای فعال کردن الگوی صحیحی از عضلات برای انجام یک حرکت می باشد. آتاکسیک در تعادل فرد بیمار اختلال ایجاد می کند. ممکن است که فرد بیمار نتواند به راحتی ارتباطی مؤثر برای درک فضای محیط یا درک موقعیت بدنش نسبت به اجسام ایجاد کند. طی تحقیقاتی حدود ۴ درصد از مردم به فلج آتاکسیک مبتلا هستند و می‌تواند کل بدن را درگیر کند.

فلج مغزی ترکیبی

در واقع منظور از ترکیبی این است که فرد بیمار به ترکیبی از عارضه های بالا دچار است. ممکن است شما به واژه‌هایی چون همی پلژی و دی پلژی برخورد کنید. این واژه‌ها برای نواحی از بدن است که با بیماری فلج سی پی درگیر است.

تشخیص فلج مغزی

آزمایش‌هایی که فلج مغزی را تأیید می‌کند شامل آزمایش خون، سونوگرافی جمجمه‌ای است که به پزشکان کمک می‌کند تصویری از بافت مغز را مشاهده کنند، ام آر آی که به پزشکان اجازه می‌دهد رزونانس و تراکم در رابطه با بافت مغز را ببینند و سی‌تی‌اسکن که یک اسکن سه‌بعدی از مغز کودک است. از ارزیابی‌های ادراکی و مشاهدات پزشکی نیز برای تأیید فلج مغزی استفاده می‌شود. علاوه بر این، از ارزیابی‌های تحرک، گفتار و زبان کودک، شنوایی، بینایی، راه رفتن و تغذیه و بلع کودک برای تعیین این اختلال استفاده می‌گردد. بسته به عواملی مانند ناهنجاری‌ها و مشکلات مادرزادی، تشخیص می‌تواند تا چند سال پس از وقوع آسیب مغزی به طول بیانجامد. علاوه بر این، یک آزمایش واحدی وجود ندارد که بتواند فلج مغزی را به‌طور کامل تأیید یا رد کند. در عوض، ترکیبی از یک سری تست ها، مشاهدات، ارزیابی‌ها و معاینات برای کمک به تشخیص این اختلال استفاده می‌شود.

پیشگیری از فلج مغزی

با توجه به اینکه علت ایجاد این مشکل همیشه مشخص نیست، اطمینان از رعایت دقیق تمام توصیه‌های پزشک در طول دوره بارداری همچون توصیه‌های مربوط به راه رفتن منظم (در صورت امکان پذیر بودن)، استفاده از رژیم غذایی صحیح، زدن واکسن‌های لازم و تکرار کردن آنها در فواصل زمانی مشخص و نیز اجتناب از مصرف الکل و داروهای خاص همگی می‌توانند از ایجاد این مشکل پیشگیری کنند. علاوه بر این با توجه به اینکه فلج مغزی ممکن است به دلایل دیگر همچون اهمال و سهل‌انگاری در مراقبت‌های لازم در هنگام تولد کودک نیز ایجاد گردد، مراقبت از مادر و کودک در دوران بارداری و پس از تولد نوزاد بهترین روش برای پیشگیری از این مشکل می‌باشد.

 صفحه اينستاگرام دکتر بيژن فروغ

توانبخشی کودکان مبتلا به سی پی

درمان عارضه فلج مغزی دو بخش است، درمان بیماری در اوایل زندگی و دیگری مدیریت آن در طول زندگی. درمان اولیه برای کودکان مبتلا به فلج مغزی بسیار اهمیت دارد؛ زیرا مغز و بدن در حال رشد، قابلیت تغییر بیشتری دارند. این مطلب به این معنا است که فرصت‌های بیشتری برای اصلاح یا بهبود بخشیدن به برخی محدودیت‌های حرکتی کودکان در طول این زمان وجود دارد. کودکان مبتلا به فلج مغزی می‌توانند توانی حرکاتشان را با کمک گرفتن از درمان‌های سنتی و جایگزین یا دارودرمانی یا جراحی یا روش‌های درمانی بیشتر دیگری بهبود بخشند.

داروها

جهت کمک به مدیریت این بیماری غالباً برای مبتلایان به عارضه فلج مغزی داروهای مختلفی تجویز می‌شود. داروهای مورد استفاده برای درمان این بیماری از داروهای ضدافسردگی هستند تا مسدودکننده‌های عصبی. مشکلات شایعی که با دارو درمان می‌شوند شامل موارد زیر می‌باشد:

  1. تشنج
  2. حرکت غیرارادی
  3. اسپاسم (گرفتگی عضلانی)
  4. بی‌اختیاری ادراری
  5. بازگشت اسید به مری

فیزیوتراپی

معمولاً فیزیوتراپی فلج مغزی اولین و مهم‌ترین گام به‌سوی درمان کودکان فلج مغزی می‌باشد. این روش درمان معمولاً در سنین جوانی آغاز می‌شود و به‌مرور به بهبود حرکت مستقل فرد کمک می‌کند. نوع فیزیوتراپی مورداستفاده قرارگرفته شده برای کودک به حالات حرکتی، مشکلات و نشانه‌های دیگری که همزمان با فلج مغزی فرد را تحت تأثیر قرار داده‌اند بستگی دارد. فیزیوتراپی فلج مغزی می‌تواند باعث بهبود در موارد زیر شود:

  1. قدرت و توان
  2. تحرک
  3. حالت بدن
  4. تعادل
  5. انعطاف‌پذیری

کاردرمانی

کار درمانگرها به‌وسیله‌ی آزمایش مهارت‌های حرکتی، ادراکی و مهارت‌های حرکتی دهانی کودک، نیازهای وی را ارزیابی می‌کنند. درمانگر با مشاهده اینکه چگونه کودک به حرکات و لمس کردن پاسخ می‌دهد، می‌تواند یک برنامه درمانی را تعیین کند. برنامه و طرح درمان معمولاً شامل موقعیت‌یابی، رسیدن به هدف، چنگ زدن و رها کردن می‌باشد. کار درمانی می‌تواند در فعالیت‌های زیر کمک کند:

  1. نوشتن
  2. برداشتن اشیاء کوچک
  3. بستن زیپ
  4. باز کردن قوطی
  5. استفاده از قیچی

گفتاردرمانی

گفتار درمانان می‌توانند مشکلات گفتاری را تشخیص داده و به بهبود مهارت‌های زبان کمک کنند. همچنین آنها می‌توانند در مهارت‌های مختلف دیگر مثل نفس کشیدن و خوردن کمک کنند؛ زیرا این موارد عضلات دهان و صورت را درگیر می‌کنند. گفتار درمانی کودکان فلج مغزی همچنین باعث رفع موانعی می‌شود که توانایی خوردن کودک را تحت تأثیر قرار می‌دهند. تمرینات حرکتی دهانی می‌تواند به‌طور مؤثر توانایی جویدن و قورت دادن غذا را بهبود بخشد.

توانبخشی بزرگسالان مبتلا به فلج مغزی CP

ضعف شدید اندام ها، عدم هماهنگی عضلات برای حرکت طبیعی اختلال در انجام فعالیت ها، راه رفتن غیر طبیعی، خشکی و گرفتگی های غیرطبیعی عضلانی و مشکلات گفتاری از عوارض این عارضه هستند که با خدمات توانبخشی تخفیف پیدا می کنند. فیزیوتراپی مهم ترین بخش توانبخشی فلج مغزی می باشد. تمرینات ورزشی فیزیوتراپی با هدف جلوگیری از تشدید ضعف عضلانی و افزایش قدرت عضلات و بهبود وضعیت حرکتی ارائه می شوند. کاردرمانی که در دو حیطه جسمی و ذهنی اراده می شود می تواند به بهبود کیفیت زندگی بیماران فلج مغزی کمک کند. کاردرمانی موجب بهبود مهارت های حرکتی و کاهش عوارض ناشی از این اختلال می شود. از آنجایی که اختلال تکلم و گفتار و در مواردی اختلال در بلع غذا از عوارض فلج مغزی است گفتار درمانی نیز بخش مهمی از برنامه توانبخشی در این بیماران را شامل می شود.

گیر افتادن عصب اولنار می تواند باعث درد، بی حسی و گزگز در ساعد و انگشتان چهارم و پنجم شود.در موارد شدید، گیر افتادن عصب اولنار می تواند باعث ضعف در دست و کاهش توده عضلانی شود. برای درمان این عارضه، می توانید به کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی دکتر بیژن فروغ مراجعه نموده و در اغلب موارد بدون جراحی، گیرافتادگی عصب اولناز را درمان نمایید. لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره با کارشناسان این مرکز، از طریق تماس با شماره تلفن 02166576424 و شماره واتس آپ ٠٩٣٩٦٩٨٤٤٣٠ اقدام فرمایید.


آدرس مطب : تهران ، بزرگراه چمران ، ابتدای باقرخان غربی ، پلاک 89 قدیم ، 26 جدید ، طبقه همکف
تلفن : 66576424 - 021


نظرات کاربران درباره این مطلب :محمد رضا بیاتی [ 1402-04-13 ]
سلام دکتر من کودکی دارم مبتلا به فلج مغزی میخواستم برای اعمال توانبخشی به شما مراجعه کنم جهت ویزیت حضوری مرا یاری کنید

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
آیا کودکان مبتلا به اوتیسم خوب میشوند؟آیا کودکان مبتلا به اوتیسم خوب میشوند؟

اوتیسم یا اختلال طیف اوتیسم که به اختصار ASD نامیده می‌ شود، شامل طیفی از اختلالات عصبی و رشدی پیچیده می‌ باشد. ... ادامه مطلب

ورم دست و پا و روشهای درمان در کلینیک طب فیزیکیورم دست و پا و روشهای درمان در کلینیک طب فیزیکی

تورم معمولاً نتیجه التهاب یا تجمع مایع در بافت است که هم در اندام های داخلی ایجاد می شود، هم می تواند پوست و عضلات بیرونی را تحت تأثیر قرار دهد ... ادامه مطلب

درمان کشیدگی و پارگی تاندون مچ پادرمان کشیدگی و پارگی تاندون مچ پا

چنانچه که به پارگی تاندون پا دچار شوید، اولین علائمی که آن را احساس می کنید درد است.احتمالاً برای حرکت دادن پای خود نیز دچار مشکل می شوید، ... ادامه مطلب

حفاظت، کنترل درد و توزیع فشار روی آرنج با ارتز و بریسحفاظت، کنترل درد و توزیع فشار روی آرنج با ارتز و بریس

ارتز آرنج یک وسیله فیزیکی است که برای تثبیت و محافظت از آرنج‌های ضعیف، آسیب دیده یا در حال بهبود استفاده می‌شود. ... ادامه مطلب

طراحی و راه اندازی وب سایت : گروه نرم افزاری پزشک آنلاین - 09128883465